Chinese dierenriemteken bepalen op geboortedatum

Veel mensen kijken alleen naar hun geboortejaar om hun Chinese dierenriemteken te bepalen. Dat werkt prima voor een geboortedatum in het midden van het jaar, maar wie in januari of begin februari is geboren, kan nog onder het vorige dier vallen, afhankelijk van de datum van het maannieuwjaar in dat jaar. Daar komt bij dat niet elke bron dezelfde grens voor het nieuwe jaar gebruikt: de gangbare kalender kiest het maannieuwjaar, sommige waarzeggers en liefhebbers kiezen Lichun, het begin van de lente. In dit artikel vind je een controle in drie stappen en lees je welke regel je het best kunt aanhouden.

Hoe werkt het Chinese dierenriemsysteem?

Het Chinese dierenriemsysteem is een cyclus van twaalf dieren die de jaren aanduiden. Elk jaar hoort bij één dier en na twaalf jaar begint de reeks opnieuw. Volgens het observatorium van Hongkong komen de twaalf dieren overeen met de twaalf aardse takken, een traditioneel stelsel om jaren en tijdstippen te tellen.

Het gebruik van deze dieren om jaren aan te duiden gaat volgens het observatorium terug tot ongeveer het jaar 100. Je teken is dus niet iets wat je zelf kiest: het volgt uit het jaar waarin je bent geboren, mits je de juiste jaargrens toepast.

De twaalf dieren in vaste volgorde

De volgorde van de dieren ligt vast. Na het varken volgt weer de rat. In de tabel hieronder zie je de twaalf dieren met hun positie in de cyclus. Let op: sommige dieren hebben in het Nederlands twee gangbare namen.

Positie	Dier
1	Rat
2	Os
3	Tijger
4	Haas/konijn
5	Draak
6	Slang
7	Paard
8	Schaap/geit
9	Aap
10	Haan
11	Hond
12	Varken

Deze tabel laat alleen de volgorde zien. Welk dier bij welk jaar hoort, hangt af van de jaargrens die je gebruikt, en daarover gaan de volgende secties.

Waarom je geboortejaar alleen niet genoeg is

Het Chinese jaar begint niet op 1 januari. Het maannieuwjaar valt elk jaar op een andere datum in de westerse kalender. Daardoor is het jaartal op je geboorteakte niet altijd genoeg om je dier te bepalen, vooral als je in januari of februari bent geboren.

Iemand die vroeg in januari is geboren, valt meestal nog in het Chinese jaar dat al in het voorgaande westerse jaar begon. Bij een geboortedatum in februari hangt het ervan af of het maannieuwjaar dat jaar al is gepasseerd. Het is dus de datum, niet alleen het jaar, die telt.

Het maankalenderjaar als grens: de gangbare regel

Volgens het observatorium van Hongkong gebruikt de gewone kalender de eerste dag van de eerste maanmaand als grens van het jaar. Dat is de gangbare kalenderregel en ook de regel die de meeste mensen bedoelen als ze over het Chinese nieuwjaar praten.

De traditionele Chinese kalender is een maan-zonnekalender: ze houdt rekening met zowel de bewegingen van de maan als die van de zon. Daardoor schuift het maannieuwjaar van jaar tot jaar over de westerse kalender heen.

Lichun als alternatieve grens

Naast het maannieuwjaar bestaat er een tweede methode. Het observatorium van Hongkong beschrijft dat sommige waarzeggers en liefhebbers Lichun gebruiken, het begin van de lente, als grens tussen twee jaren. Ook rekentools die zich op de traditionele duiding richten, vermelden deze methode.

Voor veel geboortedata maakt de keuze geen verschil. Voor geboortes in januari en februari kan de uitkomst wel afwijken. Een goede rekentool vermeldt daarom welke regel hij toepast. Doet een tool dat niet, dan weet je niet zeker of de uitkomst bij jouw voorkeur past.

Geboren in januari of februari? Zo doe je de snelle controle

Met deze drie stappen controleer je zelf je teken, zonder dat je data hoeft te onthouden:

1. Noteer je volledige geboortedatum. Schrijf dag, maand en jaar op, niet alleen het jaartal.
2. Zoek de datum van het maannieuwjaar op in jouw geboortejaar. Gebruik hiervoor de omrekentabel van het observatorium van Hongkong, die de westerse en de Chinese kalender naast elkaar zet.
3. Vergelijk en bepaal je dier. Ligt je geboortedatum vóór het maannieuwjaar van dat jaar, dan hoort je geboorte nog bij het Chinese jaar ervoor en dus bij het vorige dier. Ligt ze op of na die datum, dan geldt het dier van je geboortejaar.

Gebruik je liever Lichun als grens, vervang dan in stap 2 het maannieuwjaar door de datum van Lichun in dat jaar. Deze controle gebruikt de gangbare regel (maannieuwjaar), tenzij je zelf voor Lichun kiest.

Je teken opzoeken met een omrekentabel of rekentool

Het observatorium van Hongkong biedt een omrekentabel die de westerse kalender en de Chinese kalender voor de jaren 1901 tot en met 2100 naast elkaar zet. Die tabel hanteert de gangbare kalenderregel: het jaar begint met de eerste dag van de eerste maanmaand.

Gebruik je een online rekentool, let dan op drie dingen:

• Vermeldt de tool of hij het maannieuwjaar of Lichun als grens gebruikt?
• Gaat de tool uit van je volledige geboortedatum, of alleen van het jaartal?
• Komt de uitkomst overeen met die van een tweede bron, zoals de omrekentabel?

Wijken twee uitkomsten af, dan ligt de oorzaak vaak bij de gekozen jaargrens en niet bij een fout in de berekening.

Vergelijking van de twee grensmethoden

De tabel hieronder zet de twee methoden naast elkaar. Beide zijn in gebruik. Het maannieuwjaar is de gangbare kalenderregel; Lichun komt voor bij sommige waarzeggers en liefhebbers.

Kenmerk	Maannieuwjaar	Lichun
Gebruikte grens	Eerste dag van de eerste maanmaand	Begin van de lente
Wie gebruikt het	De gewone kalender	Sommige waarzeggers en liefhebbers
Effect op geboortes in januari en februari	Uitkomst hangt af van de datum van het maannieuwjaar	Uitkomst hangt af van de datum van Lichun en kan afwijken

Welke methode je kiest, bepaal je zelf. Belangrijk is dat je weet welke regel je toepast en dat je die consequent gebruikt.

Is het Chinese teken hetzelfde als het Koreaanse ddi?

Volgens de Korea Heritage Agency (Koreaanse erfgoedorganisatie) gebruiken Korea en China dezelfde twaalf dieren: rat, os, tijger, haas/konijn, draak, slang, paard, schaap/geit, aap, haan, hond en varken. Wie in Korea een ddi opzoekt, vindt dus dezelfde dierenreeks als in de Chinese dierenriem.

Dat geldt niet overal. Een samenvatting van een Koreaans wetenschappelijk artikel wijst erop dat de samenstelling van de dieren en de ddi-cultuur per volk kunnen verschillen. Neem dus niet aan dat elk land die twaalf dieren precies zo gebruikt.

Wat zegt je dier over je karakter en toekomst?

In veel culturen koppelt men karakter, talent en geluk aan het dier van je geboortejaar. De Korea Heritage Agency beschrijft dit als een volksgebruik. Het hoort bij de traditie en wordt vaak als amusement gelezen, maar het is geen bewezen verband.

Lees zulke duidingen dus als cultuur en gespreksstof. Ze zeggen niets met zekerheid over je persoonlijkheid of je toekomst. Wie meer wil weten over de traditionele duiding, kan een apart artikel over dit onderwerp raadplegen.

Veelgestelde vragen

Waarom verschilt mijn teken per website?

Dat komt meestal door de gekozen jaargrens. De ene bron gebruikt het maannieuwjaar, een andere Lichun. Voor een geboortedatum in januari of februari kan dat tot een ander dier leiden.

Geldt 1 januari al voor het nieuwe dier?

Nee. Het Chinese jaar begint niet op 1 januari. Bij de gangbare regel begint het nieuwe dier pas met het maannieuwjaar, dat elk jaar op een andere westerse datum valt.

Moet ik Lichun of het maannieuwjaar gebruiken?

Het maannieuwjaar is de gangbare kalenderregel. Lichun wordt door sommige waarzeggers en liefhebbers gebruikt. Kies de methode die bij jouw doel past en gebruik die consequent.

Hoe oud is het systeem met twaalf dieren?

Volgens het observatorium van Hongkong gaat het gebruik van de twaalf dieren om jaren aan te duiden terug tot ongeveer het jaar 100.

Klopt een rekentool altijd?

Een rekentool klopt voor zover hij de jaargrens toepast die jij bedoelt. Controleer daarom welke regel de tool gebruikt en vergelijk de uitkomst zo nodig met de omrekentabel van het observatorium van Hongkong.

Sluit je aan bij onze community